Hodowla posokowców na Słowacji

Hodowlą posokowców na Słowacji zajmuje się Klub Hodowców Posokowców działający przy Słowackim Związku Łowieckim, będący członkiem Słowackiego Związku Kynologicznego i Członkiem Międzynarodowego Zrzeszenia Posokowców – ISHV.
Jednym z członków Zarządu Klubu, pełniącym bardzo ważną funkcję Doradcy Hodowlanego jest Tibor Želtvay – lekarz weterynarii, Międzynarodowy Sędzia Kynologiczny.

Będąc ostatnio na organizowanym przez słowacki klub, tradycyjnie co 2 lata, Memoriale Fridricha Konrada, na którym to spotykają się przedstawiciele Klubów zrzeszonych w ISHV, poprosiłem Tibora Želtvay o rozmowę.
WG: Proszę powiedzieć jak obecnie kształtuje się populacja posokowców na Słowacji.
TŽ: W naszym klubie posiadamy ok. 1400 posokowców. Z tej liczby 1200 to posokowce bawarskie, a 200 hanowerskie. Do hodowli dopuszczamy o wiele mniejszą liczbę osobników. Około 100 suk i 30-35 psów posokowca bawarskiego jest zarejestrowane jako hodowlane. Hodowlanych posokowców hanowerskich jest kilkanaście suk i poniżej 10 psów.

W ciągu roku wystawiam około 60 -70 skierowań do krycia dla posokowców bawarskich i kilkanaście dla hanowerów. Oczywiście nie wszystkie z nich są wykorzystane. Nie każde krycie i nie każdy poród kończy się sukcesem. W ciągu roku rodzi się ok. 300 szczeniąt posokowców bawarskich i ok. 50 hanowerskich.

Z tej liczby dopuszczamy do odchowania ok. 200 szczeniąt posokowca bawarskiego i 40 hanowerskiego.
WG: Jaka jest procedura uzyskania statusu suki hodowlanej lub psa reproduktora ?
TŽ: Z każdego miotu przeznaczamy do dalszego odchowania 6 szczeniąt w wyjątkowych przypadkach 7.
WG: Czym są podyktowane te ograniczenia ?
TŽ: Uważamy, że suka ma fizjologiczne dane ku temu, żeby odchować nie więcej niż 6 szczeniąt. Ingerencja człowieka w wychowaniu szczeniąt nie jest w stanie zastąpić opieki suki.
WG: Jaka jest dalsza droga kandydatów na psy i suki hodowlane ?
TŽ: Dwa razy w roku organizujemy Przegląd Hodowlany zwany potocznie bonitacją. Przystępują do niej posokowce, które ukończyły 18 m-cy. Nie muszą posiadać jeszcze zaliczonych prób i wystaw.
Ocena jest dokonywana przez 3 sędziów, którzy konsultują swoje decyzje.

Na bonitacji oceniamy zgodność posokowców z wzorcami FCI. Bierzemy pod uwagę ogólny wyraz, proporcje budowy, uzębienie, maść i jakość sierści, kolor nosa i oczu. Osadzenie, kształt i owłosienie ogona. Oczywiście wszystkie psy muszą posiadać pełne uzębienie i zgryz nożycowy.


Tibor Želtvay przy pracy
Każdy pies jest mierzony. Nie mające odpowiadającego wzorcowi wzrostu nie są dopuszczane do hodowli. Dużą wagę przykładamy do kształtu głowy. Nie może być ona ani klinowata, ani zbyt długa, ani bardzo krótka. Maska wyraźna, odcięta. Ważna jest górna i dolna linia, kształt klatki piersiowej, kontowanie kończyn, sposób poruszania się i wiele innych elementów.

Na bonitacji posokowiec może uzyskać max. 105 punktów. Do hodowli dopuszczamy te, które uzyskały min. 95 punktów.

Jeżeli osobnik w 90% spełnia wszystkie wymogi rasy, a posiada jakąś małą wadę jest warunkowo dopuszczony do hodowli na jedno krycie. Po oszczenieniu się oceniamy szczenięta i wtedy zapada decyzja czy można go dalej traktować jako hodowlanego.
Pies, który na bonitacji nie otrzymał odpowiedniej ilości punktów, może być dopuszczony do hodowli w wieku 4 lat, po ponownej jego ocenie.
WG: Czy to już koniec wymogów?
TŽ: Nie, to dopiero początek drogi.
Oprócz uzyskania odpowiedniej ilości punktów na bonitacji, posokowiec musi uzyskać przynajmniej 1 raz ocenę doskonałą lub bardzo dobrą na wystawie.
Musi być również wolny od dysplazji stawów biodrowych.
WG: No dobrze. Takie są wasze wymagania jeżeli chodzi o eksterier psów. W jaki sposób sprawdzacie jego predyspozycje do pracy w łowiskach?
TŽ: Posokowce muszą zdobyć dyplom I lub II stopnia z prób pracy posokowców, a także z próby pracy na naturalnym postrzałku (pies dyplom I lub II stopnia, suki dyplom I, II lub III stopnia).

Na próbach pracy (Predbežné skúšky farbiarov – PF) oceniane jest; chodzenie psa na smyczy, odłożenie, praca na sztucznym tropie (starszym niż 12 godzin) na otoku, a od łoża bez otoku. Oznajmianie lub oszczekiwanie. Chęć do pracy i współpraca z przewodnikiem. Zachowanie przy martwej zwierzynie (eliminowane są osobniki bez pasji, bojaźliwe lub narzynacze).

Co roku Klub organizuje ponad 30 prób pracy w których bierze udział prawie 200 posokowców

Indywidualna próba główna (Individuálne hlavne skúšky – IHS) odbywa się na naturalnym postrzałku zwierzyny płowej. Przy ocenie brany jest pod uwagę czas od postrzelenia do podjęcia pracy przez posokowca, długość tropu, dokładność pracy, chęć do pracy, głoszenie na gorącym tropie lub na oko, długość gonu, czas stanowienia, zachowanie przy martwej zwierzynie. Pies musi wykazać się na nich potwierdzoną przez sędziego umiejętnością oszczekiwania na gorącym tropie lub „na oko”. Co roku w próbie głównej bierze udział ok. 50 posokowców.

WG: No to są chyba wystarczające sprawdziany?
TŽ: Tak, po spełnieniu tych wymogów psy i suki obu ras mogą być dopuszczone do hodowli. Suki w wieku od 24 m-cy do 8 lat, psy od 24 m-cy do 9 lat.

Doradca Hodowlany może przedłużyć o 1 rok dopuszczenie do hodowli wybitnym osobnikom, będącym w dobrej kondycji.

Może również wykluczyć z hodowli osobniki o słabym charakterze, niezrównoważone psychicznie, bojaźliwe lub bez chęci do pracy.
Zawieszeni lub pozbawieni praw hodowlanych mogą zostać również właściciele posokowców, którzy nie zgłoszą faktu krycia, oszczenienia się lub nabywców szczeniąt. Również ci, którzy nie dopełnią obowiązku złożenia rocznego sprawozdania z pracy psa w łowiskach.

WG: A jak przedstawia się sprawa doboru reproduktora dla danej suki?
TŽ: Właściciel suki dopuszczonej do hodowli zwraca się do klubu o wydanie skierowania do krycia. Doradca Hodowlany na podstawie gromadzonej przez siebie dokumentacji wydaje stosowne skierowanie, dobierając 3 najlepszych jego zdaniem reproduktorów.
Po oszczenieniu się następuje odbiór miotu i do odchowania pozostawia się 6 najlepszych szczeniąt.

Szczenięta po otrzymaniu rodowodów otrzymują w nich od Doradcy Hodowlanego pieczęć ISHV. Klub odnotowuje wszystkich nabywców szczeniąt. Nabywca musi być oczywiście myśliwym. Osoba nie polująca nie może nabyć legalnie szczeniaka posokowca. Około 30-50 szczeniąt rocznie przeznaczamy na export do krajów członkowskich ISHV.
Celem naszych działań hodowlanych jest dobór na przeglądach hodowlanych najlepszych osobników, które będą gwarantować przeniesienie na potomstwo najlepszych cech genetycznych. Często zdarza się, że posiadacze pięknych eksterierowo posokowców nie zdołają ukończyć z odpowiednim dyplomem głównej próby pracy.

Takie psy i suki nie zostaną dopuszczone do hodowli. Przeglądy hodowlane dają obraz hodowlanej działalności klubu.
WG: Wasze wymogi hodowlane są bardzo rygorystyczne. Jednakże nieustający popyt w krajach zrzeszonych w ISHV na szczenięta pochodzące ze słowackiego klubu świadczy o prawidłowości działań hodowlanych.
TŽ: Rzeczywiście, wyniki osiągane przez nasze psy świadczą o tym, że dobre eksterierowo osobniki prowadzone przez dobrych menerów osiągają również bardzo dobre wyniki w pracy. Nie potwierdza się więc stare powiedzenie, że ładny posokowiec nie jest dobry w pracy.
WG: Życzę konsekwencji w działaniach Klubu i dalszych sukcesów hodowlanych.
Dziękuję bardzo za rozmowę.

Z Tiborem Želtvay
rozmawiał Wojciech Galwas